Stephen King „Pan Mercedes”

Stephen King, Pan Mercedes, Albatros A. Kuryłowicz, Warszawa 2014, 575 s.

Mroźnym świtem, w przygnębiającym mieście na Środkowym Zachodzie setki zdesperowanych bezrobotnych ludzi stoi w kolejce w oczekiwaniu na targi pracy. Bez ostrzeżenia, samotny kierowca skradzionego Mercedesa przebija się przez tłum rozjeżdżając niewinnych, następnie cofa się i uderza ponownie. Osiem osób zostaje zabitych, piętnaście rannych. Zabójca ucieka.
Kilka miesięcy później w innej części miasta, emerytowanego gliniarza o nazwisku Bill Hodges nadal prześladuje nierozwiązana zbrodnia. Gdy otrzymuje on list od kogoś nazywającego siebie „sprafcą”, w którym nadawca grozi jeszcze bardziej diabolicznymi atakami, Hodges wybudza się ze swojego przygnębiającego, pustego życia na emeryturze, zdecydowany powstrzymać kolejną tragedię.

Wiele było szumu wokół „Pana Mercedesa” Stephena Kinga, przy czym wielki nacisk kładziono na to, że King debiutuje jako twórca powieści detektywistycznej. W sumie zagadki i tajemnice są w większości jego utworów, zazwyczaj też są logicznie i błyskotliwie wyjaśniane, więc z kryminałem King powinien był poradzić sobie śpiewająco.

A mnie jednak nie zachwycił. Bo ja nie lubię, kiedy osoba mordercy wprowadzana jest prawie na początku książki. Wolę się domyślać (często źle), typować i głowić nad rozwiązaniem zagadki. Tego u Kinga właściwie nie ma. Czytelnik z góry wie kim jest „sprafca” i większość książki to albo zwichrowane myśli psychopaty, albo coraz bardziej rozpaczliwe próby detektywa, żeby go namierzyć. Jednocześnie całość napisana jest dosadnie, barwnie i ciekawie, czyli dość typowo dla Kinga. Nie rażą klisze, psychopata jest dopracowany do najmniejszego szczegółu i gdyby cała opowieść pisana byłaby z jego perspektywy, pewnie okazałaby się jeszcze lepsza, bo chociaż w „Panu Mercedesie” żadnych istot nadprzyrodzonych nie ma, to nie znaczy, że nie ma się czego bać. Tym razem King opisuje zło, jakie istnieje w człowieku od zawsze, jego chęci do bezsensownych zbrodni, brak poczucia moralności, ba! przyjemność czerpaną z nikczemności! Ale niedosyt pozostaje. Podobnie jak wysoko postawiona poprzeczka, bo ostatecznie King nie pisze od wczoraj, potrafi zachwycić czytelnika i tak samo potrafi go zirytować obniżaniem literackich lotów.

Wyszło Kingowi średnio. I taka jest moja ocena: 3

Stephen King „Dallas ’63”

Stephen King, Dallas ’63, Prószyński i S-ka, Warszawa 2011, 859 s.

Najnowsza powieść Stephena Kinga „Dallas ’63” odwołuje się do klasycznego motywu literatury fantastycznej, czyli podróży w czasie. Korzystając z tajemniczego portalu, główny bohater opowieści cofa się do 1958 roku i podejmuje próbę powstrzymania zamachu na prezydenta Johna F. Kennedy'ego.
„Dallas ’63” to hołd złożony prostszym czasom i poruszająca opowieść pełna gwałtownie narastającego suspensu, to Stephen King w swoim najlepszym epickim wydaniu.

Kiedy na polskim rynku pojawiło się „Dallas ’63”, w ślad za książką posypały się entuzjastyczne recenzje. Czytając opis o „tajemniczym portalu” zastanawiałam się, jak coś takiego może zachwycać. Po raz kolejny nie doceniłam geniuszu Stephena Kinga. Ten gość nawet z ulotki środka na przeczyszczenie stworzyłby fascynujące opowiadanie, tym bardziej zaś błysnął tworząc powieść (grubą powieść, które u Kinga uwielbiam) z gatunku historycznej fikcji.

Dzięki „króliczej norze” King wprowadza czytelnika w świat przełomu lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych, czasów kiedy można było palić wszędzie, ludzie nie zamykali domów na kilka mosiężnych zamków, a obcy nie kojarzył się jednoznacznie z niebezpieczeństwem. Żeby nie było zbyt pięknie, są to również czasy rasizmu, strachu przed „wielkim bum” i komunistami.

Świat i ludzie wykreowani przez Kinga są tak interesujący, opisani tak lekko, a jednocześnie z takim znawstwem charakteru, psychologii i szczegółów historycznych, że „Dallas ’63” czyta się niesamowicie szybko. Objętość nie nuży. Pojawiający się na drodze Jake’a Eppinga bohaterowie i wynikające z tych spotkań sytuacje są napisane w tak naturalny sposób, jakby King to wszystko widział, przeżył i opisał. Co ciekawsze, w pewnym momencie spotykamy nawet starych znajomych z „Tego”, bowiem Epping trafia do Derry w niedługi czas po tym, kiedy grupa dzieciaków pokonała TO. Jest w „Dallas ’63” i historia obyczajowa typu: facet spotyka dziewczynę i się w sobie zakochują, i pomniejsze próby zmiany przeszłości. Już na tych przykładach Epping przekonuje się, że „efekt motyla” wcale nie jest tylko hipotetyczną anegdotą dotyczącą chaosu deterministycznego.

Można się z Kingem zgadzać albo nie odnośnie tego, czy Lee Harvey Oswald naprawdę był samotnym zamachowcem, który 22 listopada 1963 roku zabił prezydenta Johna F. Kennedy’ego. Ale sytuacja, którą naszkicował i wykorzystał w książce brzmi spójnie. Grozę tamtych chwil szczególnie przeżywał Epping, który wiedział o zamachu na długo przed tym, nim Oswald postanowił tego dokonać. Przyjrzenie się z bliska mordercy i jego rodzinie, tego jak żyli w pierwszych miesiącach po przyjeździe ze Związku Radzieckiego, jak Oswald traktował swoją żonę i jak sam był traktowany przez matkę daje niepowtarzalny wgląd we fragment historii Stanów Zjednoczonych.

Przy całym kołowrocie, który zazwyczaj towarzyszy mojemu życiu: praca, dzieci i zwierzęta, czytać mogę tylko wieczorami, kiedy już moja mała słodko obok śpi, w nogach chrapie pies, a na brzuchu mruczy kot. „Dallas ’63” przeczytałam w pięć wieczorów. Pochłonęłam raczej, bo czułam się tak, jakbym przenosiła się w przeszłość razem z Eppingiem. I tylko finał jest stanowczo zbyt krótki, zbyt pośpieszny. Nie obraziłabym się za dodatkowe kilkadziesiąt stron.

Pierwszorzędna rozrywka. King w najlepszej formie.

Polecam.

Moja ocena: 6

Stephen King „Joyland”

Stephen King, Joyland, Prószyński i S-ka, Warszawa 2013, 336 s.

Devin Jones, student college’u, zatrudnia się na okres wakacji w lunaparku, by zapomnieć o dziewczynie, która złamała mu serce. Tam jednak zmuszony jest zmierzyć się z czymś dużo straszniejszym: brutalnym morderstwem sprzed lat, losem umierającego dziecka i mrocznymi prawdami o życiu – i tym, co po nim następuje. Wszystko to sprawi, że jego świat już nigdy nie będzie taki sam...
Życie nie zawsze jest ustawioną grą. Czasem nagrody są prawdziwe. Bywają też cenne.

Chwilami King po prostu nie ma co zrobić z czasem, więc pisze i pisze. I popełnia przy tym powieści w stylu „Joyland”. W sumie jest to opowieść pełna nostalgii, powrotu do lat siedemdziesiątych, kiedy zarówno bohater, jak i sam autor byli piękni (no nie wiem czy King kiedykolwiek był piękny) i młodzi. Jest to też opowieść o zawiedzionej pierwszej miłości, pierwszej pracy, pierwszej przyjaźni na całe życie i pierwszej dorosłej fascynacji. King pisze tak żywo jakby dokonywał obrachunku z własną, jak najbardziej osobistą przeszłością. Słowa o zawiedzionym uczuciu, które na zawsze gdzieś pozostaje w człowieku brzmią szczerze do bólu. Mało tego, King mniej lub bardziej świadomie zbacza ku „zwykłej” prozie, wplata w tekst metafory i przemyślenia w stylu mało sensacyjnym.

Wątek morderstw nie jest w „Joylandzie” najważniejszy, jakby King dodał o na odczepne, żeby była jakaś zagadka. Główny bohater skupia się bardziej na tajemniczej samotnej kobiecie i jej synku niż na pogoni za duchem i mordercą. Wszystko z tym związane dzieje się mimochodem, gdzieś obok bohatera. I co tu ukrywać, jest chwilami niedopracowane.

Średnia powieść. Ale brawa dla Kinga za to, że potrafi tak dobrze uchwycić wszystko co bolesne i radosne w młodości.

Moja ocena: 4

* * *

King Stephen; Joyland;
Kiedy mowa jest o przeszłości, każdy pisze fikcję.

King Stephen; Joyland;
Kiedy człowiek ma dwadzieścia jeden lat, życie to mapa drogowa. Dopiero w wieku dwudziestu kilku lat zaczyna podejrzewać, że przez cały czas patrzył na tę mapę odwróconą dołem do góry, a jako czterdziestolatek wie to na pewno. Kiedy dobija do sześćdziesiątki, możecie mi wierzyć, jest zagubiony jak cholera.

Stephen King „Historia Lisey”

Stephen King, Historia Lisey, Prószyński i S-ka, Warszawa 2006, 408 s.

Minęły dwa lata od śmierci Scotta, męża Lisey Debusher Landon. Spędzili razem 25 lat we wspaniałym związku, który spajało głębokie, chwilami wręcz przerażająco intymne uczucie. Scott był sławnym, nagradzanym pisarzem, autorem bestsellerów, ale i bardzo skomplikowanym człowiekiem. Zanim się pobrali, Lisey dowiedziała się od ukochanego o krwawych źródłach jego twórczości. Później zrozumiała, że było takie miejsce, do którego Scott zawsze wracał - miejsce przerażające i zarazem kojące, które mogło pochłonąć go żywcem lub obdarować pomysłami i myślami, po to, by miał siłę dalej żyć. Teraz nadszedł czas, by Lisey stawiła czoło demonom Scotta, czas by udała się do Boo`ya Moon. To, co wydaje się początkowo tylko porządkowaniem dokumentów po zmarłym mężu przez wdowę, staje się podróżą w głąb mroku, w którym przebywał za życia Scott Landon.

Bardzo intymna opowieść choć jednocześnie dogłębnie Kingowska. Z jednej strony mamy opisany nietuzinkowy związek pisarza i jego żony, tak ze sobą związanych i zżytych, że porozumiewających się sobie tylko znanym kodem, który nie ogranicza się bynajmniej do „misiowania” i „kotkowania”, jak u większości małżeństw. Bliskość tej pary jest tak intymna, że nie trzeba scen łóżkowych, by mieć wrażenie, że sama lektura niektórych fragmentów powieści przypomina wdzieranie się z butami w życie prywatne ludzi z krwi i kości.

Z drugiej strony mamy zaś cały fikcyjny(?) świat Boo’ya Moon, miejsca będącego inspiracją pisarza, krainy mrocznej acz dostarczającej mnóstwa pomysłów na opowiadania i powieści. Płodność Kinga jako autora jest bezdyskusyjna i chwilami można się zastanawiać, czy i on nie odkrył w mrokach swego umysłu takiego Boo’ya Moon, skoro od blisko czterdziestu lat pisze kilkuset stronnicowe powieści i wydaje je niemal rok w rok. Dodajmy do tego blisko dwieście opowiadań, współpracę przy filmach, książki niebeletrystyczne i nie ma możliwości, aby nie zapytać: skąd ten człowiek bierze pomysły?

Opowieść chwilami naiwna, chwilami piękna, to znów przerażająca.

Moja ocena: 4.5

Stephen King „Doktor Sen”

Stephen King, Doktor Sen, Prószyński i S-ka, Warszawa 2013, 654 s.

Pamiętacie małego chłopca obdarzonego niezwykłą mocą? Chłopca nękanego przez duchy? Chłopca uwięzionego w odludnym hotelu wraz z opętanym ojcem? Możecie już poznać jego dalsze losy!
Grupa staruszków nazywająca się Prawdziwym Węzłem przemierza autostrady Ameryki w poszukiwaniu pożywienia. Z pozoru są nieszkodliwi – emeryci odziani w poliester, nierozstający się ze swoimi samochodami turystycznymi. Jednak Dan Torrance już wie, a rezolutna dwunastolatka Abra Stone wkrótce się przekona, że Prawdziwy Węzeł to prawie nieśmiertelne istoty żywiące się substancją wytwarzaną przez poddane śmiertelnym torturom dzieci obdarzone tym samym darem, co Dan.

Nie! Nie! Nie! Opowieść o tym, jak dorasta i pracuje w hospicjum Dan Torrance to jakieś popłuczyny po Kingu z jego najlepszych lat. Gorzej, to jakaś pomyłka kompletna, nieporozumienie i tak nędzna powieść, że im szybciej się wyrzuci się ją z głowy, tym lepiej.

„Lśnienie” zawsze będzie jedną z moich ulubionych książek. Ale o „Doktorze Sen” najchętniej zapomniałabym jeszcze przed napisaniem kilku słów o tym, dlaczego zapomnienie jest takie ważne.

Po kolei: nie wchodzi się dwa razy do tej samej rzeki i nie pisze się kontynuacji, bo najczęściej niosą ze sobą rozczarowanie. Wydaje się, że King doskonale zdawał sobie sprawę, że niczym czytelników nie zaskoczy, a jednak zaryzykował. Nie udało się.

Dan Torrance z „Doktora Sen” jest nudnym i nijakim facetem. Nie dzieje się tak, bo robi to, co robi, ale dlatego że King nie miał nań pomysłu. Bo jak przeskoczyć klaustrofobiczne, paranormalne i przesiąknięte czystym złem klimaty otulające hotel Panorama? Nie da się. Po prostu się nie da!

U Kinga chwilami wyobraźnia aż kipi, do tego stopnia, że wymyśla wciąż nowe, niesamowite i baaardzo złe istoty. W pewnym momencie jednak te istoty przestają straszyć. Owszem, popełniają okropne czyny, mordują i wykorzystują ludzi, ale nie straszą! Może jest tak dlatego że bardziej boimy się tego co znane, częściej powtarzane? Horacy Derwent i pani Massey prześladujący Dana SĄ przerażający. Ale powołana do życia Rose Kapelusz i jej gromadka, „istoty” pamiętające czasy kiedy Ameryka nie była jeszcze Ameryką? No ludzie, kto w to uwierzy?! I te nędzne, nijakie wyjaśnienie, że przez przypadek nie znaleźli małego Torrance’a, chociaż pętał się blisko ich siedziby, a potem szwendał się z matką po całych Stanach.

„Doktor Sen” pozbawiony jest w sumie jakichkolwiek wątków psychologicznych, a te które są, brzmią mętnie i podręcznikowo. Zamiast tego strona po stronie King serwuje nam krwawą sieczkę i... niekonsekwencje. Gorzej! W pewnej chwili King, który na straszeniu zna się lepiej niż kiper na winie, stacza się niebezpiecznie w tani sentymentalizm, tak nieporadnie ujęty, jakby pomysły i dialogi wychodziły spod pióra pierwszego lepszego grafomana, a nie, było nie było, króla horroru.

I na koniec jeszcze jedna sprawa. Rozumiem, że Dan Torrance pozostał w pamięci autora postacią specjalną, jedną z ulubionych. Może dlatego King zdecydował się „oddać” mu nieco własnej biografii i wysłał na spotkania Anonimowych Alkoholików. Wszelkie wspomnienia o AA i dwunastu krokach brzmią w powieści sztywno, nienaturalnie. King umie zmyślać, ale nie umie oddawać siebie. Nie on jeden miał problem z alkoholem, nie on jeden wydostał się z tego bagna dzięki AA, rzecz w tym, że czytając o wzmianki odnoszące się do tego, w co wierzą członkowie AA lub co mówią, czułam się, jakbym czytała broszurę informacyjną. Zbytnie zaangażowanie doprowadziło do sztuczności. Szkoda.

Szkoda również, że pomysł wyjściowy: hospicjum umieszczone w starym domu, umierający ludzie i pijacka przeszłość Dana Torrance’a rozmyły się w brei mało atrakcyjnej fabuły. To ja już wolę zapamiętać bohatera jako rezolutnego sześciolatka rozmawiającego z Dickiem Hallorannem o koszmarach i przyszłości. Wtedy przynajmniej Torrance miał szansę nie uwikłać się w gniot pod tytułem „Doktor Sen”.

Moja ocena: 2.5

poza tematem

Dostałam „Doktora Sen” i już bym czytała i zamknęła się na świat zewnętrzny, gdyby nie blisko sześćset stron „Opowiadań nowojorskich” na piątkowe spotkanie Dyskusyjnego Klubu Książki. Prawie kończę „Plac Waszyngtona” i nie rozumiem wydawcy. Coś, co ma około dwustu stron, raczej nie jest opowiadaniem. Poza tym, że lubię kończyć to, co zaczynam, Henry James mnie wciągnął.

Czuję się niczym Fredrowski osiołek.

Stephen King „Pod kopułą”

Stephen King, Pod kopułą, Prószyński i S-ka, Warszawa 2011, 928 s.

Pewnego pogodnego, jesiennego dnia małe amerykańskie miasteczko Chester's Mill zostaje nagle i niewytłumaczalnie odcięte od świata. Otacza je niewidoczne pole siłowe, które mieszkańcy zaczynają nazywać kopułą. Sytuacja szybko się pogarsza. Pole wpływa niekorzystnie na środowisko, a ludzi powoli ogarnia panika...
Dale Barbara, weteran wojny w Iraku zarabiający na życie jako wędrowny kucharz, jest zmuszony do pozostania w Chester's Mill. Wspierany przez wojsko, które znajduje się na zewnątrz kopuły, wraz z garstką ochotników próbuje uspokoić nastroje społeczne. Na drodze staje im Duży Jim Rennie, ambitny lokalny polityk, który za wszelką cenę chce wykorzystać sytuację dla własnych celów. Wraz z synem ukrywają wiele koszmarnych tajemnic, które nie mogą ujrzeć światła dziennego.
Czas ucieka, a największym wrogiem mieszkańców jest sama kopuła. Czy dowiedzą się, jak powstała, zanim będzie za późno? Czas goni. A właściwie czasu już brak...

Kiedyś Albert Camus zaraził Oran dżumą, żeby napisać powieść o ludziach skazanych na przymusową izolację, w XXI wieku nic poniżej inwazji podwodnych potworów nie byłoby dość bajeranckie. Ale na poważnie: stukostrachy, wampiry, rząd Stanów Zjednoczonych czy Korei Północnej – nieważne kto przyczynił się do powstania kopuły, bo King odwalił kawał dobrej roboty.

Jak sam przyznał, King lubi pisanie powieści z wieloma bohaterami. W „Pod kopułą” sylwetkom brakuje co prawda takiej wyrazistości, jak na przykład w „Miasteczku Salem” gdzie w kilku zdaniach po prostu perfekcyjnie charakteryzował osobę, jej lęki i oczekiwania.

Powstanie kopuły jest pretekstem do ukazania mikrokosmosu małego miasteczka, jego specyfiki, gdzie wszyscy znają wszystkich, a pośród zwyczajnego tłumu znajdują się jednostki zżerane przez ambicję, osobowości dyssocjalne czy po prostu outsiderzy. King, niczym w westernie, stawia przeciw sobie siły dobra i zła. Tym dobrym jest weteran wojny w Iraku, samotny wędrowiec – Dale Barbara. Antybohater to „Duży Jim” Rennie – spasiona, chciwa „szara eminencja” Chester’s Mills. Ten pierwszy chce po prostu przeżyć, ten drugi – widzi w izolacji okazję do całkowitego podporządkowania sobie miasteczka.

Najciekawsze są właśnie fragmenty odnoszące się do działania psychologii tłumu. Rennie umiejętnie podburza tłum, steruje nim i wyzwala w ludziach najniższe instynkty. Tłum nie myśli, szaleje, kradnie, głupieje. W sytuacji zagrożenia ludzie cieszą się, kiedy nawet najgorszy męt myśli za nich i mówi im co mają robić. A czynią to tym chętniej, kiedy „najgorszym mętem” jest szanowany członek rady miejskiej.

Powieść Kinga ma ponad 900 stron. Pewne wątki, bez szkody dla całości, można byłoby spokojnie ominąć. Niektóre pomysły dzieci nie wnoszą w sumie nic istotnego, są aby być. Poza tym, gdyby w „Pod kopułą” zabrakło kilku postaci, też nic by się nie stało.

O zakończeniu pisała nie będę, niech każdy sam się przekona kto stał za stworzeniem niewidzialnej bariery, która z mieszkańców Chester’s Mill uczyniła niemalże obiekty doświadczalne. Od siebie dodam, że odizolowanie w wydaniu Kinga jest przedstawione na tyle sugestywnie, że patrząc na granicę swojego miasteczka, sama zastanawiałam się, co by było gdyby... A zastanawiać się miałam nad czym, bo mieszkamy na końcu miasta, z okien widzimy pola, których część należy do pobliskiej wsi. 

Moja ocena: 5

piętnaście moich ulubionych książek a.d. 2009 (1)

Tytułem wstępu. Od lipca 2009 prowadziłam blog na pingerze. W ostatnim roku zmiany na tymże serwisie były tyleż "rewolucyjne", co wkurzające. Wielu najciekawszych ludzi z pingera odeszło, w czwartą rocznicę założenia bloga postanowiłam odejść i ja (nie ma to jak symbolizm). Poniżej prezentuję swoje piętnaście ulubionych książek z listopada 2009. Pewnie teraz coś bym dodała, coś usunęła. Ale nie chodzi już o pozycjonowanie. Nadal uważam, że są to bardzo dobre książki i warto je przeczytać. A znam je od niepamiętnych czasów, czytałam dawno i normalnie, jako recenzje raczej by się nie pojawiły. 

Miejsce 15.

Stephen King „Lśnienie”

Lubię wracać do Kingowego „Lśnienia”. Może i gość „produkuje” powieści i opowiadania, ale jednocześnie zna (moim skromnym zdaniem) ludzką zrytą psychikę jak nikt. Jack Torrance to nie tylko największy nieudacznik i pechowiec u Kinga, on ukazuje losy każdego niespełnionego pisarza zamkniętego w klaustrofobicznej atmosferze. Coś co miało być sielanką okazuje się koszmarem. Moim zdaniem „Lśnienie” traktuje o tym jak bardzo siebie NIE znamy, jak NIE możemy ocenić swych sił, swego charakteru, swych uczuć. Jest to moim skromnym zdaniem najlepsza książka Kinga i najlepszy dreszczowiec, jaki do tej pory powstał. Perfekcyjny.

Miejsce 14. 

Bret Easton Ellis „American Psycho” 

Dalekim kuzynem Torrance’a jest Patrick Bateman - Ellisa, który pomimo fantastycznej pracy (z pozoru fantastycznej) czuje znudzenie i zniechęcenie otaczającymi go ludźmi i komercjalizacją uczuć i emocji. Znajduje sobie zatem rozrywkę najohydniejszą z możliwych, ironią zaś losu jest to, że nawet jego pragnienie przyznania się do winy i próba ekspiacji kończy się niepowodzeniem.Ellis do tej pory postrzegany jest przez pryzmat „American Psycho”. Reminiscencje odnośnie Patricka Batemana można znaleźć w „Księżycowym parku”.

Miejsce 13.

Alejo Carpentier „Święto wiosny”

Powieść o Kubie sprzed okresu Castro. Opowieść o dominacji Amerykanów i rodów popierających Batistę. Biję się w serce – nie pamiętam dobrze treści, ale wiem, że urzekła mnie niesamowicie. Carpentier malował słowem, podobnie jak i inni pisarze iberoamerykańscy – Marquez (Kolumbia), czy Llosa (Peru). Czytając czułam się tak jakbym była na Kubie kipiącej życiem i degrengoladą. Jakbym widziała jasne suknie kobiet i rozrywkowych mężczyzn skorumpowanych do granic możliwości. Może to i frazes, ale istotne jest to, że opowieść Carpentiera pochłaniała. 

Miejsce 12.

Laura Esquivel „Przepiórki w płatkach róży”

Moje pierwsze spotkanie z literaturą Ameryki Łacińskiej. Dopiero potem sięgnęłam po Marqueza, Carpentiera i Llosę. Książka Esquivel to poniekąd książka kucharska, poniekąd to książka magiczna i poniekąd – romans. Dla mnie była to opowieść szczególna, czytana w pierwszych tygodniach ciąży, pierwsze spotkanie z literaturą iberoamerykańską. Dałam się uwieść historii miłosnej, dałam się uwieść przesądom – staram się nie płakać przy robieniu jedzenia, zbyt mocno siedzi we mnie katastrofa spowodowana łzami w „Przepiórkach…”. Dałam się wreszcie uwieść specyfice parnej, gorącej i namiętnej nocy Ameryki Łacińskiej.  

Miejsce 11.

Bohumil Hrabal „Bambini di Praga 1947”

Moje pierwsze spotkanie z Hrabalem. Wcześniej tylko zerkałam M. przez ramię i nie bardzo mi się podobało. Prawdę mówiąc wybór był doskonały, bo już późniejsze opowiadania Hrabala też mnie rozczarowały. Ale „Bambini di Praga 1947” wydały mi się szalenie filmowe, wybitnie czeskie, a jednak w swym wyrazie – rubaszne niczym powieść Rabelaise’a i pogodne niczym czeskie filmy.  Z perspektywy czasu mogę dodać, że jest to najmniej okrutna z książek Hrabala.